News

Suid-Afrika se wynbedryf is meer gereed as ooit vantevore om te herbou, met ’n gefokusde plan, strategiese aksies en hersiene teikens na 2025 en daarna. Dít volgens die onderskeie wynbedryfsorganisasies tydens ʼn tweedaagse gesprek met produsente, wynkelders en ander belanghebbendes in Worcester en Stellenbosch op 3 en 4 November 2021.

“Ondanks die terugslae wat Covid-19 oor die afgelope byna twee jaar meegebring het, is ons daartoe verbind om nie net terug te keer na waar ons was voor die pandemie toegeslaan het nie, maar vorentoe te beweeg om ons visie van ʼn robuuste, aanpasbare en mededingende Suid-Afrikaanse wyn- en brandewynbedryf te verwesenlik,” sê Rico Basson, Vinpro-bestuurshoof.

Die bedryf het spesifieke teikens in 2015 gestel om hierdie visie teen 2025 te verwesenlik deur middel van ʼn strategiese raamwerk, Wine Industry Strategic Exercise (WISE), en het sedertdien sy strategie en teikens ietwat by die huidige realiteite aangepas. “Van die belangrikste uitkomste sluit in om uitvoere en plaaslike verkope ʼn hupstoot te gee, inklusiewe groei en verantwoordelike verbruik te bevorder en volhoubaarheid na te streef in alle aspekte van die waardeketting,” sê Rico.

Stabiliseer voorrade

Een van die nagevolge van Covid-19-handelsbeperkings was ‘n toename in voorraadvlakke, wat wynpryse afwaarts gedryf het en tot produsente se finansiële uitdagings bygedra het. Hoewel die totale wynvoorraad aan die einde van Oktober 2021 teen 520 miljoen liter nie veel laer as die 526 miljoen liter in Desember 2020 was nie, het die bedryf goed gevaar om die volume ongekontrakteerde wynvoorraad van 155 miljoen liter tot 60 miljoen liter te verminder, wat nou slegs 11% van die totale surplus verteenwoordig.

“Ons sal ten minste oor die volgende drie jaar moet voortgaan met die implementering van maatreëls om ons surplusvoorraad te verminder voordat ons ‘n opwaartse kurwe in terme van pryse sal begin sien. Dit sluit in die verlaging van produksie, die toewys van ’n persentasie van ons oes aan druiwesapkonsentraat of die vind van nuwe markte vir ons produkte,” sê Yvette van der Merwe, uitvoerende bestuurder vir SAWIS (SA Wynbedryfinligting en -Stelsels).

Vergroot die globale voetspoor

Vir Suid-Afrika om wêreldwyd erken te word as ʼn vervaardiger van premiumgehalte, opwindende en kenmerkende produkte, moet die bedryf by elke geleentheid wat voorkom sáám praat oor die land se unieke verkoopspunte.

“Suid-Afrika se wynbedryf is divers in terme van ons mense en kultuur, terroir en variëteite,” sê Siobhan Thompson, uitvoerende hoof van WoSA (Wines of South Africa). “Ons kombineer ouwêreldse erfenis van meer as 350 jaar deur die Old Vine Project met nuwe wêreld innovasies. Suid-Afrika is ʼn voorloper in die produksie van kenmerkende variëteite soos Pinotage en Chenin Blanc, het ‘n sterk reputasie in terme van sertifisering en verantwoordelike produksie en bied ‘n unieke, opwindende en premium reeks wyntoerisme-ervarings.” Oos-Afrika, die Verenigde Koninkryk en die VSA, Kanada, China en Europa bly fokusmarkte.

Alhoewel China tans goeie geleenthede bied vir Suid-Afrikaanse wynhandelsmerke om ʼn voet in die deur te kry, bly dit ‘n uitdagende mark om te betree. Hiermee saam blyk dit dat Suid-Afrika se kans om ’n vrye- of voorkeurhandelsooreenkoms met China te sluit skraal is, weens die effek wat dit op sekere sektore en buurlande mag hê. “Suid-Afrika se huidige vryhandelsooreenkomste met die Europese Unie en die VK na Brexit is wel positief en die uiteindelike implementering van die Afrika Kontinentale Vryhandelsgebied sal markte in Afrika oopmaak,” sê Michael Mokhoro, WineBiz-bestuurder van belanghebberverhoudinge.

“Wanneer jy ‘n mark vestig en in stand hou, is dit uiters belangrik om verhoudings met voornemende en bestaande kopers te smee en in stand te hou. Jy sal nie jou kind in die middel van Adderleystraat los nie, so moenie jou handelsmerk onbeskermd in ’n oorsese mark laat nie!” sê Siobhan.

Die Cape Wine-uitstalling van 5 tot 7 Oktober 2022 sal ʼn goeie geleentheid vir verhoudingsbou bied, met die tema Sustainability 360 wat op mense, plek en voorspoed fokus.

“Ondanks ons wêreldgehalte Geïntegreerde Produksie van Wynskema (IPW), is die uitsonderlike vordering wat die wynbedryf gemaak het in terme van etiese handel een van die land se belangrikste sterkpunte in terme van volhoubaarheid,” sê Linda Lipparoni, bestuurshoof van WIETA (Wine and Agricultural Ethical Trade Association). In 2010 is net sowat 10% van die land se wyndruifoes eties geproduseer, vergeleke met 72% van die produksie in 2021. “Daar is soveel aan die gang in hierdie ruimte op plaas- en gemeenskapsvlak. Ek smeek almal in die bedryf om hierdie positiewe stories te vertel oral waar jul die geleentheid kry,” sê Linda.

Hou die plaaslike mark oop en wen lojale aanhangers

Sedert die aanvang van die Covid-19-pandemie en gepaardgaande beperkings op binnelandse drankhandel, het baie van die wynbedryf se pogings daarop gefokus om die plaaslike mark oop te maak en oop te hou.

“Anders as wat mense glo, het die regering nie ’n vendetta teen die wynbedryf nie. Ons moet ‘n balans vind tussen die bedryf en die regering se behoeftes en verwagtinge,” sê Christo Conradie, bestuurder van Vinpro se wynbesigheidsafdeling.

“Net soos ons is hulle sterk gekant teen alkoholmisbruik en verwante sosio-ekonomiese probleme, en daarom moet ons nou saamwerk met die meer as tien staatsdepartemente om hierdie kultuur gesamentlik te help verander, in plaas daarvan om te wag dat nuwe wetgewing geïmplementeer word wat ’n negatiewe uitwerking op die bedryf mag hê.”

In ooreenstemming met internasionale beste praktyke, beveel die bedryf strenger toepassing van bestaande wetgewing en zero verdraagsaamheid vir oortreders aan. Dit, tesame met die landwye implementering van doelgerigte bewusmakingsprogramme en veldtogte rondom verantwoordelike gebruik en die aanspreek van sosio-ekonomiese probleme soos dié wat deur Aware.org (Association for Alcohol Responsibility and Education) – ‘n kollektief van die wyn- en ander alkoholiese drankbedrywe – aangedryf word.

“In ons gesprekke met die regering, sowel as Vinpro se hofsaak in Augustus 2021, het ons ook gevra vir feitgebaseerde besluitneming deur die regering in terme van drankverwante regulasies, en ons sien ‘n mate van vordering in hierdie verband,” sê Christo.

Afgesien van Covid-19-handelsbeperkings, is die plaaslike wyntoerismesektor die afgelope twee jaar swaar getref deur die sluiting van grense vir internasionale besoekers en kapasiteitsbeperkings by hierdie ondernemings.

Marisah Nieuwoudt, Vinpro se wyntoerismebestuurder, bly positief oor die sektor se groeipad. “Ondanks die geweldige terugslae wat wyntoerismebestemmings in die gesig gestaar het, sien ons ‘n herlewing en daar word beraam dat hierdie sektor se bydrae teen 2023 terug sal wees tot sy 2019-vlak van R7.2 miljard tot die BBP (bruto binnelandse produk) sou geen nuwe entstofbestande Covid-19-variante op die toneel verskyn nie,” sê Marisah.

Die bedryf se herstelplan vir wyntoerisme, in samewerking met die land se 23 wynroetes en hul lede, is in lyn met die Nasionale Departement van Toerisme se strategie. Dit behels eerstens om te verseker dat hierdie instansies hul deure oophou en hul mense in diens kan hou deur befondsing en ondersteuning van die regering te bekom, onder andere die Wes-Kaapse Departement van Landbou se Wine Tourism Support Stipend, wat aan die begin van 2021 altesaam 1 3 62 mense van 254 wynkelders finansieel ondersteun het.

Hiermee saam word ʼn vraag na Suid-Afrika se wyntoerisme-aanbiedinge weer opnuut aangevuur deur verskeie bemarkingsinisiatiewe met vennote soos Wesgro se Get in a good space in the Cape Winelands-veldtog wat in Augustus van stapel gestuur is en ‘n nuwe vennootskap met Mastercard wat in November geloods is om drie spesifieke wynroetes te bemark. Laastens versterk die sektor deurlopend sy kern deur vaardigheids- en besigheidsontwikkelingsprogramme soos spesifieke opleiding vir wyntoerismepersoneel vanaf einde November na aanleiding van ‘n wyntoerismevaardigheidsoudit vroeër vanjaar, in samewerking met die Kaapse Wynland Distriksmunisipaliteit.

“Die plaaslike mark was ons reddingsboei tydens die pandemie, met Suid-Afrikaners wat byna twee derdes van ons besoekersyfers uitmaak. Ons sal voortgaan om onvergeetlike ervarings vir hierdie besoekers te skep in die hoop om hulle in lojale wynaanhangers te omskep,” sê Marisah.

Terselfdertyd werk die brandewynbedryf ook hard daaraan om die aandag van ‘n jonger opkomende plaaslike mark te trek, spesifiek ten opsigte van premium potketelbrandewyne. “Ons werk nou saam met brandewynambassadeurs, sommeliers, mengmeesters, hotelle en restaurante om opleiding te verskaf en brandewyn as ‘n aspirerende produk saam met konjak en moutwhisky te bevorder, terwyl ons hulle aan nuwe innoverende produkte, verpakking en drinkgeleenthede blootstel,” sê Christelle Reade-Jahn, direkteur by die SA Brandewynstigting.

Die stigting het ook ‘n kompetisie, die Brandy Innovation Challenge, geloods waardeur drie nuwe brandewyn-entrepreneurs die kans kry om ʼn nuwe besigheid te begin met finansiële ondersteuning en onder die mentorskap van kundiges op die gebied.

Inklusief, getransformeerd en bemagtig

Inklusiwiteit is ‘n voorvereiste vir volhoubare groei vorentoe. “Daar is soveel geleenthede om saam te groei en terselfdertyd transformasie ’n hupstoot te gee deur vennootskappe regdeur die waardeketting,” sê Wendy Petersen, transformasie-bedryfsbestuurder van SAWITU (SA Wine Industry Transformation Unit).

SAWITU wend die 20% van statutêre heffings wat hy van die bedryf ontvang aan om transformasie op verskeie vlakke te bevorder. Prioriteitsareas sluit in die verkryging van billike toegang tot grond, infrastruktuur, kelder- en pakhuisfasiliteite, asook grond met waterregte; ontsluiting van marktoegangsgeleenthede soos konferensie- en toerismefasiliteite; die bevordering van transformasie regdeur die waardeketting deur voorkeurverkrygingsbeleide; asook die ondersteuning van vaardigheidsontwikkeling, leer en sosio-ekonomiese ontwikkelingsinisiatiewe.

“Met die beperkte befondsing wat beskikbaar is om transformasie volhoubaar te dryf, kyk ons na projekte en strategiese aksies wat die beste opbrengs op belegging sal lewer en die grootste impak sal hê,” sê Wendy.

Een van hierdie projekte sluit in die bekendstelling van The Wine Arc op 11 November 2021, ‘n toegewyde tuiste vir 15 wynhandelsmerke in swart besit, in die vorm van ʼn proelokaal en kelderkompleks by LNR Nietvoorbij in Stellenbosch.

Die regering bly ’n belangrike vennoot in die bedryf se inisiatiewe om momentum aan transformasie te verleen. Wynbedryfliggame soos Vinpro het oor die afgelope paar jaar nou saamgewerk met die AgriSEB-handvesraad om die regering se interpretasie van vordering in terme van die AgriSEB-sektorkodes te help belyn met wat werkbaar is op plaas- en keldervlak.

“’n Groenskrif sal binne die volgende paar maande vrygestel word met voorgestelde wysigings aan die sektorkodes, en ons doen ‘n beroep op alle belanghebbendes in die wynbedryf om hul formele terugvoer tydens die openbare kommentaarproses in te dien. Die gehalte van die maatstawwe waarmee die bedryf gemeet gaan word, hang van die bedryf se insette af,” sê Phil Bowes, Vinpro se ondernemingsontwikkelingsbestuurder.

Nog ‘n inisiatief wat die bedryf sal help om sy doelwit ten opsigte van ʼn verhoging in grond en water in swart besit te bereik, is die finalisering van die Brandvleidamprojek in die Worcesterstreek wat besproeiingslandbou in die Groter Brandvleistreek met 4 500 tot 5 000 ha kan uitbrei.

Hoewel dit belangrik is om nuwe sakeondernemings te help vestig en groei, is mense steeds die hoeksteen van die wynbedryf, met die bedryfsliggaam Winetech Learning & Development wat daarop fokus om ‘n kultuur van leer, deurlopende professionele ontwikkeling en loopbaanbevordering te skep. “Ons moedig alle wynverwante besighede aan om die wonderlike projekte wat in die bedryf beskikbaar is, te benut, wat daarop gemik is om hierdie kultuur te kweek,” sê Kachné Ross, bestuurder van Winetech Learning & Development.

Dit sluit in die aanlyn SA Wyn- en Brandewyn-leerderbestuurstelsel wat inligting verskaf oor verskeie leergeleenthede en diensverskaffers beskikbaar in die bedryf, terwyl dit persone wat in die bedryf werk help om hul eie aanlyn CV te skep namate hulle opleiding voltooi; asook die SAWIPB (South African Wine Industry Professional Body) wat nou met SETA (Sector Education and Training Authority) op nasionale en sektorvlak skakel.

Volhoubaarheid is die spilpunt

Die Suid-Afrikaanse wynbedryf word gesien as ‘n wêreldleier in terme van aanpassing by klimaatsverandering – een van die mees prominente tendense as dit by volhoubaarheid kom. “Ons spesialiste word genooi om beste praktyke op wêreldverhoë te deel, met internasionale afvaardigings besoek ons wynlande om meer van ons te leer en publikasies uit Suid-Afrika het reeds globale toekennings ontvang vir die werk wat op hierdie gebied gedoen is,” sê Conrad Schutte, bestuurder van Vinpro se konsultasiediens.

Terreinkeuse, grond- en besproeiingsbestuur, asook droogtebestande kultivars was die hoof fokusareas rondom die bedryf se aanpassing by klimaatsverandering. Dit is ook van die belangrikste uitkomstes van die Gen-Z Vineyard Project, ‘n kennisoordragprojek wat wyndruifprodusente, wingerdboukundiges, verskaffers en navorsers aan die nuutste praktyke, tegnologie en wingerdhulpmiddels blootstel deur kleinskaalse velddemonstrasies regoor Suid-Afrika se wynstreke te vestig.

“Die Universiteit Stellenbosch en Vinpro (deur Gen-Z) het onder andere vroeër vanjaar ’n wêreldgehalte platform vir wingerdopleiding en navorsing by die Welgevallen-proefplaas in Stellenbosch bekendgestel, insluitend ses verskillende wingerdblokdemonstrasies,” sê Conrad.

Gen-Z werk ook nou saam met Vititec se wingerdkwekery om voortdurend nuwe droogtebestande kultivars en klone na Suid-Afrika te bring, deur demonstrasiepersele regoor die wyndruifverbouingstreke te vestig om te bepaal hoe hierdie kultivars onder sekere omstandighede vaar voordat dit op kommersiële skaal vermeerder word. Van hierdie nuwe kultivars wat nou kommersieel in die Suid-Afrikaanse wynbedryf beskikbaar is, sluit in Assyrtiko, Agiorgitiko, Aglianico, Counoise, Macabeu, Marselan, Piquepoul Blanc, Terret Noir, Vermentino en Xinomavro.

“TerraClim, ‘n aanlyn hulpmiddel wat ‘n wye reeks klimaat-, weer-, grond-, gewas- en ander data op streeksvlak kombineer, is een van Winetech se vlagskipprojekte wat daarop gemik is om klimaatsverandering aan te spreek en ‘n groot hulpbron om produsente te help met besluitneming in terme van wingerdbestuur,” sê Gerard Martin, uitvoerende bestuurder van Winetech (Wine Industry Network for Expertise & Technology). “Ons moedig produsente aan om hul data by die stelsel in te sluit en hierdie hulpmiddel te gebruik om hul doeltreffendheid te verbeter.”

Winetech se tradisionele navorsingsbenadering het verskuif na meer doelgedrewe navorsingsprojekte soos deur produsente, kelders en wynverwante besighede geprioritiseer. Die navorsingsuitkomste word dan in praktiese toepassings en innovasies vir die bedryf omskep in terme van nuwe produkte en dienste.

Afgesien van die omgewingskomponent van volhoubaarheid, moet wynverwante ondernemings ook finansieel floreer om ‘n robuuste, aanpasbare en mededingende bedryf vir die volgende generasie agter te laat.

“Daar is geen reguit antwoord as iemand jou vra hoe dit met die wynbedryf gaan nie, want daar is so ’n groot variasie oor die bedryf in terme van sakemodelle. Sommige produsente het gesukkel om te oorleef, terwyl ander sedert die begin van die pandemie daarin geslaag het om uit te brei,” sê Christo. “Die sleutel lê daarin om te leer van diegene wel oorleef en floreer het, en om daardie beginsels toe te pas wat vir jou besigheidsmodel sal werk.”

Een van die eienskappe wat hierdie sake-eienaars en -bestuurders oor streke en sakemodelle heen in gemeen het, is dat hulle hul vinger op die pols het van wat in die wynlandskap gebeur ten opsigte van marktendense, voorraadvlakke en prysbepalings, asook kultivars. Hierdie produsente en kelders maak die meeste van kennisoordraggeleenthede soos webinare en inligtingsdae; hulle spandeer tyd in hul kernmarkte en monitor, evalueer en pas voortdurend aan om wingerd- en kelderdoeltreffendheid te verbeter. Hulle tree vinnig op om ‘n besigheidsbesluit te neem, en het ‘n duidelike visie en gesonde aksieplan met vaste uitkomstes en mylpale in plek. Die eienaar is ook aktief betrokke by die besigheid en fokus op strategiese vennootskappe.

Uitgereik deur: Vinpro

Medianavrae:
Wanda Augustyn
Tel: 021 276 0458
E-mail: wanda@wineland.co.za

Go Back